🎉 Dünya Üzerindeki Büyük Su Parçalarına Ne Denir

3 Sınıf Yer kabuğu üzerindeki büyük su parçalarının genel adı sorusunun cevabı için bana yardımcı olur musunuz? Bulmaca Sözlüğü Kare Bulmaca Çengel.. Yer kabuğu üzerindeki büyük kara parçaları nedir? Dünya üzerinde büyük kara parçaları bulunur bu kara parçalarına kıta ismi verilir. Dünya üzerinde 7 kıta bulunur. Bu kıtalar Asya, Avrupa, Güney Amerika, Kuzey Amerika, Afrika, Antarktika, Okyanusya (Avustralya) olarak yer almaktadır. Dünya üzerindeki kıtalar arasında Dünya Üzerindeki En Büyük Göç zebra Mara Nehri'ne doğru yol alır. bu büyük ve zorlu yolculuğu 'Objektifimden Kenya' isimli çalışmasında gözler önüne serdi. 3. Dünya üzerindeki en büyük kaplumbağa olan dev kaplumbağalar, bazı adalar üzerinde yaşarlar. Adada artan kedi ve köpek nüfusundan dolayı avlanan dev kaplumbağaların popülasyonu azalmakta. 2012 yılında 'Yalnız George' olarak bilinen dev kaplumbağa 100 yaşındayken vefat etmişti. 23. Beyaz köpekbalığı Magmatik kayaçlar oluştukları gibi kalmayabilirler .Bu kayaçlar daha sonra sıcaklık değişimleri,yağmur ve rüzgarın da etkisiyle parçalanıp toz haline gelirler.Bu toz parçalarına tortu denir.Tortular dış etkenlere bağlı olarak(rüzgar akarsu vs.) denizlere göllere ve çukurlara taşınıp buralarda birikmeye başlarlar.Üst üste yığılan tortular tabakalaşır.Üstteki Kimi yunus türleri kıyı bölgelerinde yaşamayı tercih ederken diğerleri kıyıdan uzakta, denize daha uzak olan sığ su parçalarına yakın yaşamayı tercih ederler. Orkalar, Kuzey Kutbu ve Antarktika’da yaşayan tek yunus türüdür. Büyük ebatları, dondurucu denizlerin sert soğuğuna karşı daha fazla koruma sağlamaktadır. Sularla çevrili geniş kara parçalarına kıta denir. Dünya’da yedi tane kıta vardır: Asya, Avrupa, Afrika, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Avustralya, Antarktika. Kıtalar arasındaki birbirine bağlı büyük su kütlelerine okyanus denir. Dünya’da üç tane okyanus vardır: Büyük Okyanus, Atlas Okyanusu, Hint Okyanusu. aa22lbs. Litosferin büyük bölümlerine tektonik plakalar denir. Bu plakalar, Dünya'nın kabuğundan ve üst mantosundan yapılır ve astenosferin üzerine otururlar. Tektonik plakalar, Dünya'nın yıllar içindeki görünümünün evrimini anlamanın önemli bir parçasıdır. Genel olarak, plakalar yaklaşık 100 ila 200 kilometre kalınlığındadır. Bu tektonik plakaların altında, sıcak astenosfer hareket eder ve yukarıdaki levhaların hareketine neden olur. Bu plakaların hareketi kara kütlelerinin yavaşça hareket etmesine neden olur. Dünya, modern zamanlarda milyonlarca yıl öncesine göre çok farklı görünüyor. Kıtalar, plakaların bir sonucu olarak çarpışır ve ayrılırlar. İki plakanın birbirine karşı hareketi depremlere neden olur ve dağlar oluşturur. Dünyadaki doğal oluşumlar karşısında nutkumuz tutulur. Hele bir de bu oluşumlar, bilinmezliklere açılan delikler olduğu zaman, pek fazla yorum yapamayız. Eminim, birçoğumuz bu deliklerin yanından bile geçmek istemez zaten. Dünyanın en büyük delikleri veya çukurları hem doğal yollarla hem de biz insanların yapımı ile oluşmaktadır. Örneğin Belize’de bulunan büyük mavi çukur doğal bir oluşumdur. Buna karşın Şili’deki dünyanın en büyük madeni, insan eliyle yapılmış bir çukurdur. Sizler için dünyanın en büyük delikleri hangileri araştırmak istedim. İşte sizlere dünyanın farklı yerlerindeki 30 büyük çukur Montana – Berkeley Pit 520 metre derinliğinde, eski bir bakır madenidir. Su, arsenik ve sülfürik asit içermektedir. 1 Bahamalar – Dean’s Blue Hole 198 metre derinliğindedir ve dünyanın en derin ikinci mavi çukurudur. 2 Utah – Bingham Kanyonu Madeni Dünyanın en büyük bakır madenidir ve 4 kilometre genişliğinde bir çukurdur. 3 Hindistan – Chand Baori Milattan Sonra 9. yüzyılda inşa edilen dünyanın en derin su kuyusudur ve 33 metre derinliğindedir. 4 Güney Afrika – Kimberley Madeni 213 metre derinliğinde, 462 metre genişliğinde insan eliyle kazılmış en büyük deliktir. 2722 kilo elmas çıkarılmış bir madendir. 5 Türkmenistan – Cehennem Kapısı 1971 yılından beri yanan doğal gaz yatağıdır. 70 metre genişliğinde ve 20 metre derinliğindedir. 6 Hırvatistan – Kırmızı Göl 518 metre derinliğindedir ve dünyanın en büyük üçüncü deliğidir. Demir oksitleri içeren karstik bir göldür. 7 Kanada – Diavik Elmas Madeni Yıllık ortalama 3300 kilo elmas çıkan maden, 182 metreden daha derindir. 8 Belize – Büyük Mavi Çukur UNESCO Dünya Mirasları Listesi’nde yer alan en büyük sualtı obruğudur ve 300 metre çapındadır. Derinliği ise 124 metredir. 9 Güney Çin Denizi – Dragon Hole Dünyanın en derin sualtı obruğudur ve 300 metreden daha derindir. 10 Göz Atın Balayı için En Güzel Yerler Teksas – The Devil’s Obruğu Doğal yarasa yaşa alanıdır ve nadir türlere ev sahipliği yapmaktadır. 7500 metrekareden daha büyük bir alana sahiptir. 11 Guatemala – 2007 Obruğu Lağım suları ile şehrin altyapısını oluşturan kayanın erimesi ile oluşmuş, 100 metre derinliğinde bir deliktir. 12 Guatemala – 2010 Obruğu Guatemala’da 2010 yılında oluşan obruk ise yaklaşık 20 metre çapındadır ve 90 metre derinliğindedir. 13 Rusya – Kola Derin Sondajı 1970 yılında, yerkabuğuna mümkün oldukça en yakın derinliğe inme amacıyla açılmış sondaj kuyusudur. metre derinliğindedir. 14 Kaliforniya – Monticello Barajı Barajın suyunun boşaltılması için yapılan delik, 22 metre çapındadır ve göl yüzeyinden 4 metre yüksektedir. Saniyede 1370 metreküp su boşaltmaktadır. 15 Tavsiye Ederiz En İyi Drone Fotoğrafları Rusya – Mirny Maden Ocağı 1,25 kilometre çapındaki delik, 525 metre derinliğindedir. Bingham Kanyonu Madeni’nden sonra ikinci büyük çukurdur. 16 Rusya – Udachnaya Pipe 600 metre derinliğinde bir elmas madendir. Dünyanın üçüncü en büyük elmas açık ocağıdır. 17 Avustralya – MV Beagle Queensland’da bulunan MV Beagle isimli kamp alanında oluşan obruk, 50 metre genişliğinde ve 150 metre derinliğindedir. 18 Venezuela – Sima Humboldt 352 metre genişliğinde ve 502 metre derinliğinde olan bir çukurdur. 1976 yılında keşfedilmiştir. 19 İsrail – Lut Gölü Ölüdeniz Obrukları Kaybolma riskiyle karşı karşıya olan göl, dünyanın en tuzlu üçüncü gölüdür. 3000’den fazla obruk olduğu bilinmektedir. 20 Yeni Zelanda – Harwood Hole Yüzeyde 50 metre genişliğindedir ve derine inildikçe 180 metreye ulaşmaktadır. Yeni Zelanda’nın en derin dikey kuyusudur. 21 İlginizi Çekebilir Dünyanın En Güzel Mağaraları Çin – Heavenly Pit Dünyanın en derin obruğudur. 626 metre uzunluğunda, 537 metre genişliğindedir. Derinliği ise 511 – 662 metre arasındadır. 22 Şili – Chuquicamata Dünyanın en büyük bakır madenidir. 4300 metre uzunluğunda, 3000 metre genişliğinde ve 850 metre derinliğindedir. 23 Umman – Bahmah Obruğu Erozyon sonucu oluşmuştur. 40 metre genişliğinde ve 30 metre derinliğindedir. 24 Malta – Gozo Blue Hole Yaklaşık 10 metre genişliğindedir ve yakın tarihte yıkılan Azur Penceresi’nin yakınındadır. 25 Mısır – Dahab Blue Hole Kızıl Deniz kıyında bulunan bir çukurdur. 91 metre derinliğindedir ve dünyanın en tehlikeli dalış alanlarındandır. 26 New Mexico – Santa Rosa Blue Hole Sualtı mağarası olarak bilinir; ama ne kadar derine gittiği bilinmemektedir. 68 metre derinliğe kadar ölçülebilmiştir. 27 Bahamalar – Captain Bill’s Blue Hole 134 metre çapındadır ve adadaki gizemli yer altı mağara sistemlerinin bir parçasıdır. 28 Arizona – Büyük Kanyon Tam olarak bir çukur olduğu söylenemese bile 1600 metreye kadar varan derinlikleri ile dünyanın en büyük deliklerinden biri olarak gösterilebilir. 29 Büyük Okyanus – Mariana Çukuru Dünyanın bilinen en derin noktasıdır. En derin noktası kaç metre diyecek olursanız; son ölçüme göre metredir. Uzunluğu 2542, genişliği ise 69 kilometredir. 30 Geçmişten günümüze kadar gelinen süreç içerisinde, bilim sürekli olarak ilerleme göstermektedir. Şüphesiz ki; bunda en büyük neden, gelişen teknoloji sayesinde bilimsel araştırmaların çok daha kolay bakıldığında ise, uzay bilimi en çok gelişme gösteren bilim türleri arasında yer edinmektedir. Teknoloji sayesinde oldukça büyük mercekli teleskoplar ve uzay istasyonları sayesinde bilinen evren hakkında bilimsel araştırmalar yürütülmekte ve her geçen gün de bu araştırmalar meyvesini vermektedir. Bu duruma verilebilecek en iyi örneklerden birisi ise, bilim adamlarınca tespit edilmiş olan bilinen evrende rastlanılmış en büyük su kütlesidir. Üzerinde yaşamakta olduğumuz dünya açısında bakıldığında, dünyanın en önemli su kaynakları yüzeyinin %80’i sularla kaplıdır. Bu oranın da % 97 kadarı okyanus ve deniz sularından oluşur. Bakıldığında, okyanuslar dünyayı saran en büyük su kütleleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bilinen evrende keşfedilen bu su kütlesi ise, dünyadaki okyanusların içeriğindeki su kütlesinin tam tamının 140 trilyon katı büyüklüğündedir. Bu oran, bu su kütlesinin ne denli devasa büyüklükte olduğunu göstermektedir. Bulunan su kütlesi, sıvı halde değil buhar halindedir ve de buhar halinde kendini gösteren su kütlesi, kuasar adı verilen gök cismini sarmaktadır. Kuasar, bilinen evrenin en uzak köşelerinde bulunmaktadır. Yıldızlardan çok daha büyük bir gök cismidir. Kuasarların ortasında, etrafındaki maddeleri yutan kara delik bulunur. Yine bu cisimleri etrafında çok büyük ışık yaymaktadır. Bilinen evrende keşfedilen devasa su kütlesi de, kuasar adı verilen gök cisminin çevresini sarmaktadır. Uzay bilimiyle ilgilenen bilim adamları, buhar halindeki bu su kütlesine kuasarın çevresinde bulunan özgün bir yapının ortaya çıkardığını öne 2 Hidrojen ve de 1 Oksijen atomlarından oluşan bir maddedir ve özellikle Dünya gezegeninde yaşamın var olabilmesi için oldukça önemlidir. Bilim adamlarınca yapılan bu keşif, suyla ilgili bir gerçeği de ortaya çıkarmıştır. Dünya için yaşam demek olan su, bilinen evrende oldukça yaygın bir şekilde evrenin en büyük su kütlesinin, yapılan hesaplamalar sonucunda dünyaya tam tamına 12 milyar ışık yılı uzakta olduğu anlaşılmıştır. Dünyaya 12 milyar ışık yılı uzakta yer alan bu su kütlesinin, dünya okyanuslarının su toplamının 140 trilyon katı büyüklüğe sahip olması, bilim adamlarınca uzay bilimi tarihinde yapılan en büyük uzay keşiflerinden birisi olarak gösterilmektedir. Bu su kütlesi, etrafını sardığı kuasarla da oldukça bağlantılıdır. Kuasarın ortasında bulunan kara delik, etrafında ne varsa emmektedir. Bu kara delik, aynı zamanda devasa boyutlardadır. Kuasarın ortasındaki devasa kara delik, sahip olduğu enerji bakımından da oldukça önemlidir. Öyle ki, yapılan hesaplamalara göre bu kara delik Dünya için yaşam kaynağı olan Güneşten 20 milyar kat daha fazla yoğunluğa sahiptir. Bu kara deliğin enerjisi ise, hayret verici düzeydedir. Çünkü bu kara deliğin enerjisi Güneşin enerjisinden bin trilyon kat daha fazla enerjiye sahiptir. Bu rakam, kara deliğin sahip olduğu enerjinin büyüklüğünü çok açık bir şekilde ortaya adamlarınca yapılan bu su kütlesinin keşfi oldukça önemlidir. Çünkü bu keşif, dünyaya bu kadar uzaklıkta bulunan ilk su kütlesi keşfidir. Dünya, Güneş sisteminin bir üyesidir ve Güneş sisteminin yer aldığı galaksi Samanyolu galaksisidir. Samanyolu galaksisinde de su buharı keşifleri yapılmıştır ancak bu su buharının çoğunun buhar halde değil buz halde olduğu anlaşılmıştır. Yapılan araştırmalar sonucunda, Samanyolu galaksisinde bulunan su kütlesinin, kuasarı saran su kütlesinden 4000 kat daha az olduğu ortaya Gül Haberler > Dünya Üzerindeki En Yüksek, En Uzak, En Derin, En Sıcak ve En Soğuk 25 Yer - 1248 Dünya üzerinde gidip görme imkanımızın pek az olduğu yerler var. En derin mağaralar, en yüksek dağlar, en soğuk yerler, en uzak adalar. Gidip göremememiz bilmemize engel değil. Sizin için derledik. Kaynak 1. Okyanuslardan en uzak nokta - Xinjiang, Çin Erişim bakımından Çin'deki bu bölge Asya'nın kutup bölgesi olarak bilinir. Yani temel olarak kıtanın herhangi bir okyanusa en uzakta yer alan bölgesidir. 2. En uzun nehir - Nil Nehri Çeşitli nehirlerin doğrukları ve denize döküldükleri noktaları tam olarak hesaplamak çok zor olsa da, Nil Nehri km uzunluğu ile dünyanın en uzun nehri olarak kabul edilmektedir. Uzun zaman önce, sular henüz Tanganyika Gölü'nden akarken Nil Nehri yaklaşık olarak km daha uzundu. 3. En uzak noktadaki ada - Bouvet Adası Bu ada üzerinde insan yaşamayan küçük bir Norveç adasıdır. Güney Atlantik'te bulunur ve Antarktika ile Tristan de Cunha arasında bir yerde yer alır. 4. En yüksek göl - Titicaca Gölü Peru ve Bolivya sınırında, And Dağlarında yer alan bu göl metre yüksekliktedir. Bu gölden daha yüksek adı bilinmeyen krater gölleri olabilir. 5. En yüksek yol - Aucanquilcha maden yolu Bu maden yolu bir defa kamyonların metre rakımdaki Şili volkanına tırmanmaları için kullanılmıştır. 6. En yüksek dağ geçişi - Marsimik La, Hindistan Her ne kadar az önce anlattığımız dağ yolu teknik olarak en yüksek yol olsa da, sonu bir yere varmayan bir yoldur ve artık kullanılmamaktadır. Kuzey Hindistan'daki m yüksekteki bu yol dünya üzerindeki halen kullanılmakta olan en yüksek yoldur. 7. İnsanların yaşadığı en soğuk yer - Oymyakon, Rusya Bazen sıcaklık Eylül ortasında donma sıcaklığının altına düşer ve Mayıs ayına kadar bu seviyede seyreder. Ocak ayında ortalama sıcaklık - 46 derecedir. Köyün nüfusu 500'ün altındadır. 8. İnsanlar tarafından yapılan en derin nokta - TauTona Madeni İnsanlar tarafından açılmış olan, Güney Afrika'daki bu maden yeryüzünden 4 km daha derindedir. 9. Yeryüzü seviyesinden itibaren ölçülen en derin nokta - Kola Super Deep Deliği Her ne kadar yapay olarak oluşturulmuş olsa da, Bu Rus projesi dünyanın merkezine doğru en derin noktaya inmeyi hedeflemiştir. Delik 12 km'den daha derindir. 10. En derin buzul - Bentley Buzulaltı Çukuru Burası da Antarktika'da bulunur. Çukur yer yer 2,5 km derinliğe ulaşır. Aslında üzerinde bulunduğu kara parçası deniz seviyesinin çok altındadır ve dünyanın okyanus altında bulunmayan en alçak noktasıdır. 11. En soğuk yer - Vostok İstasyonu, Antarktika Doğu Antarktika'da - 89,2 santigrat derece ölçülmüştür. Bunun ötesinde ölçülemeyen daha düşük sıcaklıkların olabileceği düşünülmektedir. 12. Dünya üzerindeki en kuzeyindeki kara parçası - Kaffekluben Adası Grönland'da bulunan bu ada resmi olarak dünyanın en kuzeyindeki kara parçası olarak kabul edilir. 13. Yerleşim bulunan en sıcak Yer - Dallol, Ethiyopya Dünyanın insan yerleşimi bulunan en sıcak yeri Ethiyopya'dır. Son zamanlarda resmi nüfus kaydı bulunmasa da, önceki kayıtlar halen durmaktadır. 14. En yüksek uçurum - Thor Dağı Kanada'da bulunan Thor Dağı'nın dikey yüksekliği metredir ve Kanada'nın kuzey bölgelerinin donmuş tundralarına çok uzak olmasına rağmen popüler bir tırmanış noktasıdır. 15. En derin mağara - Krubera Mağarası Gürcistan'da bulunan bu mağara metreden fazla derinliği ile dünya üzerinde bilinen en derin mağaradır. 16. Dünyada üzerinde yerleşim bulunan en uzak yer - Tristan de Cunha Atlantik okyanusu'nda bulunan, Güney Afrika'ya ve Güney Amerika'ya binlerce km mesafedeki bu küçük takımadada 271 kişi yaşamaktadır. Gönderdiğiniz bir mektup yılda birkaç kere yerine ulaşabilmektedir. 17. En yüksek sıcaklık - Ölüm Vadisi Ölçülmüş olan 57 santigrat derece ile California'daki Ölüm Vadisi dünya üzerindeki en sıcak yerdir. 18. İnsan yerleşiminin bulunduğu en yüksek yer - La Rinconada Peru'dadır. Bu maden kasabası dünya üzerinde insan yerleşiminin bulunduğu en yüksek noktadır. Daha yükseğe çıkılması halinde insan vücudu buna uyum sağlayamayabilir. 19. En kuru yer - Atacama Çölü Şili'nin orta kısmında, kayıtlara geçmiş hiç yağış olayı bulunmayan bir nokta vardır. Bilim insanları bu bölgeye 'mutlak çöl' adını vermişlerdir. 20. En yüksek şelale - Angel Şelalesi Venezüela'da bulunan bu şelale o kadar yüksektir ki dökülen sular bazen yere ulaşmadan buharlaşır. 21. En yüksek dağ - Everest Dağı Evet, tahmin ettiğiniz gibi Everest dağı dünyanın en yüksek dağı, ama eğer ölçmeye deniz seviyesinden başlarsak. 22. Dünyanın merkezinden en uzak nokta - Chimborazo Dağı Dünyanın ekvator'da şişkin olmasından dolayı, Everest Dağı dünyanın merkezine en uzak nokta değildir. Bu onur Ekvator'da yer alan Chimborazo Dağı'na aittir. 23. Tabandan doruk noktasına en yüksek dağ - Mauna Kea Eğer deniz içerisindeki taban noktasından doruk noktasına kadar ölçersek Hawaii'nin en büyük adasında yer alan Mauna Kea volkanı Everest Dağı'nın iki katı yüksekliğindedir. 24. Dünyanın en alçak noktası - Challenger Girintisi Okyanus seviyesinden hemen hemen 11 km aşağıda olan bu girinti Mariana Çukuru'nun en derin noktasıdır. Everest Dağı buraya yerleştirilse suyun altında kalacak şekilde çukura rahat bir şekilde oturur. 25. En derin göl - Baykal Gölü Sibirya'da bulunan Baykal gölü sadece dünyanın en derin gölü olmakla kalmıyor aynı zamanda dünya üzerindeki temiz suyun %20'sini de içeriyor. Harita nedir? Harita, yeryüzünün bütününün veya geniş bir bölümünün ya da herhangi bir bölümünün kuş bakışı görünüşünün, coğrafi, jeolojik ve politik özelliklerini, matematiksel formüllerden yararlanılarak belli bir ölçeğe bağlı olarak grafik yolla belirli oranlarda küçültülüp simge, renk ve bazı özel işaretlerle bir düzlem üzerine çizilmiş taslağıdır. Harita niçin kullanılır? Haritanın temel işlevi, bölgenin topografyası ya da ilişkili diğer konularda, jeolojisi, jeomorfolojisi, iklimi, trafiği, yer altı kaynakları, değişik bakış açılarından ekonomisi vb. hakkında bilgi vermektir. Bu haliyle harita, insandan haritayı üreten kartograf insana harita kullanıcısı yer referanslı bilgi aktaran, genel olarak basılı bir iletişim aracıdır. Harita, Uluslar arası Kartograya Birliği tarafından son olarak 1991 yılında tanımlanmıştır. Haritaların, ülkenin değişik amaçlı kalkınmasında ve taşınmaz mal hukukunda kullanılmak üzere üretilmesi genellikle devletin temel görevlerinden biridir. Bu nedenle ülkemizde de büyük ölçekli topografik içerikli haritalar devlet eliyle üretilir, ya da ihale yoluyla özel firmaların üretmesi sağlanır. Harita türleri nelerdir? Kara haritaları Dünya’nın tümünü ya da bir bölümünü gösterebilir. Gök haritaları yıldızlar, gezegenler yer alır. Deniz haritaları okyanus ve denizlerin özellikleri öğrenilir. Konularına göre kullanılan haritalar 1-Dünya Haritası 2-Kıtalar Haritası 3-Ülkeler haritası 4-Coğrafi Bölgeler haritası 5-İller Haritası Ölçeklerine Göre Haritalar 1-Küçük ölçekli Haritalar 2-Büyük ölçekli Haritalar Şehir haritaları Kadastro haritaları Ulaşım haritaları Alt yapı haritaları Doğalgaz haritaları Atık su haritaları Yağmursuyu haritaları PTT haritaları Harita bilgileri nelerdir? Haritalar içerisinde ayrıca kullanıcı için faydalı olabilecek olan bilgiler de verilir. Özellikle turistik cep haritalarında harita dışında kalan veya haritanın arka sayfasında rehber bilgiler verilir. Bazı ülkeler tarafından hazırlanmış olan askeri amaçlı haritalarda da aynı amaçla harita etrafında kullanıcıya ayrıntılı bilgiler verildiği bilinmektedir. Haritada ölçek kullanmanın önemi nedir? Bir alanın, boyutlarını değiştirmeden, olduğu gibi bir düzlem üzerine geçirilmesi olanaksızdır. Bu nedenle haritası yapılacak yerin, belirli bir oranda küçültülmesi gerekir. Haritalardaki bu küçültme oranına ölçek adı verilir. Haritalarda kullanılan ölçekler kesir ölçek ve çizgi ölçek olmak üzere iki çeşittir. Çizgi ölçek, harita üzerindeki uzunluğun gerçekte ne kadar bir uzunluğa karşılık geldiğini gösterir. Kesir ölçek, küçültme oranının kesirle ifade edilmesidir. Kesir ölçekte pay daima “1” ile gösterilir. Paydadaki sayı, çizimin ne kadar küçüldüğünü ifade eder ve birimi her zaman cm’dir. Haritaların ölçekleri, haritada gösterilmek istenen alana göre değişebilir. Büyük ölçekli haritalar, ölçeğin paydasındaki sayının küçük olduğu haritalardır. Büyük ölçekli haritalarda; • Ayrıntı fazladır. • Küçültme oranı azdır. • Gösterdiği alan dardır. Küçük ölçekli haritalar, ölçeğin paydasındaki sayının büyük olduğu haritalardır. Küçük ölçekli haritalarda; • Ayrıntı azdır. • Küçültme oranı fazladır. • Gösterdiği alan geniştir. Türkiye ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi haritalarını inceleyiniz. Haritalarda kullanılan ölçeklerin değerlerinin farklı olduğunu göreceksiniz. Bu farklılıkların haritalara nasıl yansıdığını belirtiniz. Paralel ve meridyen nedir? Türkiye hangi paralleller ve meridyenler arasında yer alır? Paralel Her iki yarım kürede toplam 180 paralel dairesi vardır. Ekvator’dan kutuplara doğru gidildikçe paralel dairelerinin çapları ve uzunlukları küçülür. Bütün paraleller, yer eksenini 90°lik açı ile keser. Aralarındaki uzaklık birbirine eşittir. Meridyen 360 tane meridyen bulunmaktadır. Meridyenlerin uzunlukları birbirine eşittir. Aynı meridyen üzerindeki noktalarda yerel saat aynıdır. İki meridyen arasında 4 dakika zaman farkı vardır. Kutuplardan aynı uzaklıkta bulunan noktaların birleştirilmesiyle oluşan ve Dünya’yı iki eşit parçaya böldüğü düşünülen çembere Ekvator adı verilir. Ekvator’un uzunluğu 40 076 kırk bin yetmiş altı km’dir. Ekvator’un kuzeyine kuzey yarım küre, güneyine güney yarım küre denir. Ekvator’a paralel ve birer derece aralıklarla geçtiği düşünülen çemberlere paralel denir. Ekvator, başlangıç paralelidir. Ekvator’un kuzeyinde 90, güneyinde 90 olmak üzere 180 paralel çemberi vardır. Ekvator, çapı ve dolayısı ile çevresi en büyük paraleldir. Paralellerin çevreleri Ekvator’dan kutuplara doğru küçülür. Bir kutuptan başlayıp diğer kutupta sona eren birer derece aralıklı yaylara meridyen denir. İngiltere’nin başkenti Londra’daki Greenwich Grinviç Gözlemevinden geçtiği varsayılan meridyen, başlangıç meridyeni kabul edilir. Başlangıç meridyeninin doğusunda 180, batısında 180 olmak üzere toplam 360 meridyen yayı vardır. Meridyenler, paralelleri dik keser. Meridyenlerin uzunlukları birbirine eşittir. İki meridyen arasındaki mesafe kutuplara doğru azalır. Ekvator’da iki meridyen arasındaki uzaklık 111 km’dir. Türkiye hangi paraleller ve meridyenler arasında yer alır? Türkiye kuzey yarım kürede, Ekvator ile Kuzey Kutup Noktası arasında ve başlangıç meridyeninin doğusunda yer alır. Türkiye siyasi haritası üzerinde paralel ve meridyen çizgilerini görüyorsunuz. Ülkemiz 36°-42° kuzey paralelleri 26°-45° doğu meridyenleri arasındadır. Kıta Kendine bağlı yakın adalarla birlikte etrafı büyük su kütleleri ile çevrili büyük kara parçalarına denir. Dünya üzerinde yedi kıta vardır. Okyanus Kıtalar arasında büyük çukurları kaplayan geniş ve derin su kütlelerine denir. Özel konum Herhangi bir yerin kıtalara, denizlere, dağ sıralarına, boğazlara, komşu ülkelere, ulaşım yollarına, yer altı, yer üstü kaynaklarına göre olan durumu ve yükseklik değeridir. Coğrafi konum Matematik konum Bir yerin enlem ve boylamlara göre Dünya üzerindeki yeridir. Bir başka ifadeyle bir yerin Ekvator’a ve başlangıç meridyenine göre konumudur. Türkiye’nin dünya üzerindeki konumunun önemi nedir? • Türkiye, Kuzey Kutbu ile ekvator arasında yer alır. Bulunduğu konumdan dolayı ılıman iklim kuşağındadır. • Üç tarafı denizlerle çevrilidir. • Zengin doğal kaynaklara sahiptir. • İstanbul ve Çanakkale boğazları gibi çok önemli su yollarına sahiptir. • Turizm açısından uygun bir konumdadır. • Topraklarının yaklaşık %40’ı tarıma elverişlidir. • Türkiye birçok uluslar arası kuruluşa üyedir. Türkiye’nin Asya ve Avrupa kıtaları arasında geçiş noktasında yer alması, onun bulunduğu bölgede güçlü bir ülke olmasını sağlayan etkenlerdendir. Türkiye, zengin kaynaklara ve genç bir nüfusa sahiptir. Bu sebeple bölgesindeki siyasi ve ekonomik gelişmelerde belirleyici rol oynar.

dünya üzerindeki büyük su parçalarına ne denir